Poliüretan zaman kayışlarında aynı profil farklı taşıyıcı kordlarla üretilir: standart çelik, paslanmaz çelik, yüksek esneklikli çelik, aramid ve poliester. Kord; kayışın taşıyabileceği yükü, en küçük kasnak çapını ve hangi ortamda çalışabileceğini belirler. Yanlış kord, doğru ölçüdeki kayışı bile kısa sürede bozar.
ÇelikPaslanmazAramidPoliesterPoliüretan
Kısa cevap
1
Islak ya da nemli ortamda paslanmaz çelik kord önerilir.
2
Yüksek klorlu su gibi korozif ortamda poliester kord önerilir.
3
Darbeli yükte ve çok küçük kasnakta aramid kord avantajlıdır; ama suyla temasta şişer.
4
Küçük kasnak ve yüksek dayanım birlikte gerekiyorsa yüksek esneklikli çelik kord düşünülür.
Kord türleri karşılaştırması
Aşağıdaki değerlendirme Optibelt'in poliüretan zaman kayışı kataloğuna dayanır; başka üreticilerde kord davranışı farklı olabilir.
| Kord |
Güçlü yanı |
Sınırı |
| Standart çelik |
Yüksek dayanım |
Galvaniz kaplama kalıcı koruma sağlamaz; yüksek nemde zamanla paslanır |
| Paslanmaz çelik |
Islak ve nemli ortam; gıda ve ilaç sanayii |
Dayanımı daha düşük; daha büyük kasnak gerekir |
| Yüksek esneklikli çelik |
Yaklaşık %20 daha küçük kasnak; daha yüksek dayanım; sırt makaralı düzenler |
Kalıcı korozyon koruması yok |
| Aramid (Kevlar) |
Darbeli yük; gıda ve ilaç; çok küçük kasnak |
Nem ve suyla şişer, gerginlik artar; ters bükülme dayanımı düşük; kalıcı uzama yapar |
| Poliester |
Korozif ortam (örneğin yüksek klorlu su) |
Elastik uzaması yüksek; daha geniş kayış gerekir |
Sık yapılan hata: “Su varsa Kevlar”
Dikkat: Sezgisel olarak suyla temas eden yerlerde aramid (Kevlar) kord seçilir. Oysa aramid nem ve suyla temasta şişer ve kayış gerginliğini artırır. Islak ortamda önerilen kord paslanmaz çeliktir; korozif suda ise poliesterdir. Aramidin asıl güçlü olduğu yer darbeli yük ve küçük kasnaktır.
Aramid kordun bilinmesi gereken sınırları
✓Kalıcı uzama yaptığı için sabit merkez mesafeli tahriklere uygun değildir; germe payı gerekir.
✓Ters bükülme (sırttan gergi makarası) dayanımı düşüktür.
✓Bakımsız çalışmaya uygun değildir; gerginlik periyodik kontrol edilmelidir.
✓Aramid takviyeli poliüretan yüksek elektriksel yalıtım sağlar.
Poliüretan gövdenin sınırları
✓Çalışma sıcaklığı tipik olarak −30 °C ile +80 °C arasıdır.
✓Yağ, gres ve birçok kimyasala dayanımı iyidir; ozon ve UV'ye karşı yaşlanmaz.
✓Döküm poliüretan kayışların gıda uygunluk (AB / FDA) onayı yoktur; gıda temasında ekstrüde tipler araştırılmalıdır.
Diş ve sırt kaplamaları
Kord dışında bir seçim daha vardır: diş yüzeyinde poliamid kumaş (PAZ), sırt yüzeyinde poliamid kumaş (PAR) ya da ikisi birden. Bu kaplamalar sürtünmeyi, aşınmayı ve gürültüyü değiştirir; her profilde her seçenek bulunmaz.
Sık sorulan sorular
Islak ortamda hangi kord seçilmeli?
Paslanmaz çelik kord. Yüksek klorlu su gibi korozif ortamlarda poliester kord önerilir.
Aramid kord neden her yerde kullanılmıyor?
Suyla temasta şişer, kalıcı uzama yapar ve ters bükülme dayanımı düşüktür; sabit merkez mesafeli ve bakımsız tahriklere uygun değildir.
Paslanmaz kordlu kayış neden daha büyük kasnak ister?
Paslanmaz çeliğin dayanımı standart çelikten düşüktür; üretici bu yüzden daha büyük en küçük kasnak ve daha düşük izin verilen kuvvet verir.
İlgili içerikler