Makinedeki kayışı değiştirmek için önce onu doğru tanımak gerekir: profil, hatve, uzunluk ve genişlik. Kayışın üzerindeki kod okunuyorsa iş kolaydır; okunmuyorsa birkaç basit ölçümle doğru kayışı bulabilirsiniz. Bu rehberde zaman kayışı ve Poly V kayış ölçülerini adım adım anlatıyoruz.
ProfilHatveUzunlukGenişlikPoly V
Doğru kayış için dört bilgi
✓Profil: diş formu (HTD, STD, T, AT, XL…). Kasnakla aynı olmalı.
✓Hatve: iki diş arası mesafe (ör. 5 mm, 8 mm, 5,08 mm).
✓Uzunluk: hatve boyu; diş sayısı × hatve.
✓Genişlik: mm ya da inç kodu.
Kayış kodları nasıl okunur?
| Örnek kod |
Anlamı |
| 1200-8M-30 (HTD) |
1200 mm uzunluk, HTD 8M profil, 30 mm genişlik; 1200 ÷ 8 = 150 diş |
| S8M-1200 (STD) |
STD (S profil) 8 mm hatve, 1200 mm uzunluk |
| 50 - T10 - 1400 |
50 mm genişlik, T10 profil, 1400 mm uzunluk |
| 150 XL 037 |
XL inç profil, 15 inç (381 mm) uzunluk, 3/8 inç genişlik |
| 6PJ1067 |
6 kanallı PJ Poly V, 1067 mm etkin uzunluk |
Kod okunmuyorsa: ölçerek bulun
1
Hatveyi bulun: 10 dişin toplam boyunu ölçüp 10'a bölün. 50 mm çıkıyorsa 5 mm (HTD 5M, T5…), 50,8 mm çıkıyorsa 5,08 mm (XL), 80 mm çıkıyorsa 8 mm hatvedir.
2
Diş formuna bakın: trapez (düz yanaklı) diş T, AT veya inç profillerdir; yuvarlak diş HTD, STD ya da RPP ailesidir. Yuvarlak dişlilerde kesin ayrım için koda ya da üretici çizimine bakın.
3
Dişleri sayın: uzunluk = diş sayısı × hatve. Kayışı mezurayla ölçmekten daha güvenilirdir.
4
Genişliği ölçün: kumpasla; inç kayışlarda en yakın inç koduna yuvarlayın.
5
Malzemeyi not edin: kauçuk mu poliüretan mı, kord çelik mi aramid mi.
Poly V kayışlarda ölçü
Poly V (kanallı) kayışlarda kod kanal sayısı + profil + uzunluk sırasıyla yazılır: 6PJ1067. Profili kanal aralığından tanıyabilirsiniz:
| Profil |
Kanal aralığı |
| PH |
1,60 mm |
| PJ |
2,34 mm |
| PL |
4,70 mm |
Toplam genişlik ≈ kanal sayısı × kanal aralığı; örneğin 6 kanallı PJ ≈ 14 mm. Bazı PJ kayışlarda uzunluk inç koduyla da yazılır (örneğin 1067 mm = 420J).
Yeni bir tahrik için seçim yapıyorsanız
Yedek parça değil de yeni tasarım söz konusuysa yalnız ölçü yetmez. Şu bilgiler birlikte değerlendirilir:
✓Aktarılacak güç veya tork, devir ve istenen hız oranı
✓Kalkış, frenleme ve ani yüklerin en büyük değeri
✓Kasnak diş sayıları, merkez mesafesi ve montaj alanı
✓Sıcaklık, yağ, nem ve kimyasal ortam
✓Gergi makarası ya da sırttan bükülme ihtiyacı
✓Konumlama hassasiyeti, gürültü ve bakım koşulları
Bu girdilerle seçilen aday kayış; diş yükü, kord kapasitesi ve bükülme ömrü bakımından ayrıca doğrulanır.
Sık sorulan sorular
Kayış uzunluğunu mezurayla ölçebilir miyim?
Yaklaşık değer verir, ama en güvenilir yöntem diş sayısı × hatvedir. Uzun kayışlarda mezura hatası birkaç diş yapabilir.
HTD 5M ile T5'i nasıl ayırırım?
İkisinin de hatvesi 5 mm'dir. HTD dişleri yuvarlak, T dişleri trapezdir.
XL ile T5'i nasıl ayırırım?
10 dişi ölçün: XL'de 50,8 mm, T5'te 50 mm çıkar. Diş açısı da farklıdır (XL 50°, T5 40°).
İlgili içerikler