T5 ile AT5, T10 ile AT10 aynı hatveye sahiptir; bu yüzden sıkça birbirine karıştırılır. Oysa ISO 17396 standardında T ve AT iki ayrı diş profili sistemidir: diş açıları, diş genişliği tanımı ve kayış kalınlığı farklıdır. Bu yazıda iki profili ölçüleriyle karşılaştırıyor, hangisinin ne zaman seçileceğini anlatıyoruz.
T2,5 · T5 · T10AT5 · AT10ISO 17396Poliüretan
Kısa cevap
1
T profilinde diş açısı 40°, AT profilinde 50°dir.
2
AT dişleri daha büyük ve rijittir; daha yüksek yük taşır, kayışın esnemesi azalır.
3
Aynı hatvede bile T kayış AT kasnakta, AT kayış T kasnakta kullanılmaz.
4
İkisi de çoğunlukla poliüretan gövdeli ve çelik kordludur.
Standart profiller
| Aile |
Profiller · diş açısı · tanımlayıcı ölçü |
| T |
T2,5 · T5 · T10 · T20 — 40° ± 2° — diş kök genişliği |
| AT |
AT3 · AT5 · AT10 · AT20 — 50° ± 2° — diş baş genişliği |
Ölçüler yan yana: T5 – AT5 ve T10 – AT10
Değerler ISO 17396:2024'teki nominal diş ölçüleridir (mm).
| Ölçü |
T5 |
AT5 |
T10 |
AT10 |
| Hatve |
5,0 |
5,0 |
10,0 |
10,0 |
| Diş açısı |
40° |
50° |
40° |
50° |
| Diş yüksekliği |
1,20 |
1,20 |
2,50 |
2,50 |
| Kayış kalınlığı (tek taraflı) |
2,20 |
2,70 |
4,50 |
4,50 (5,0) |
| Çift taraflı kalınlık |
3,25 |
3,05 |
6,80 |
6,50 |
AT5'in kayış kalınlığı T5'ten belirgin biçimde fazladır. AT10'da parantez içindeki değer üretim yöntemine bağlı daha kalın sırt seçeneğidir.
Standart genişlikler
| Profil |
Nominal genişlikler (mm) |
| T5 ve AT5 |
6 · 10 · 16 · 25 (tolerans ± 0,5) |
| T10 ve AT10 |
16 · 25 · 32 · 50 (tolerans ± 0,5) |
| T2,5 |
4 · 6 · 10 (tolerans ± 0,3) |
Daha geniş kayışlar ve daha dar toleranslar üreticiyle ayrıca kararlaştırılır.
Hangisini seçmeliyim?
✓T profil: mevcut makinede T kasnak varsa ve yük orta düzeydeyse; yedek parça değişiminde kasnakla aynı profil seçilir.
✓AT profil: daha yüksek yük, daha az esneme ve daha iyi konumlama hassasiyeti gereken yeni tasarımlarda; doğrusal hareket eksenleri ve taşıma uygulamalarında.
✓Her iki durumda: kasnak profili kayışla aynı olmalıdır.
Kayış kodu nasıl okunur?
Tek taraflı kayış genişlik – profil – boy sırasıyla yazılır: 50 - T10 - 1400 = 50 mm genişlik, T10 profil, 1400 mm hatve boyu. Çift taraflı kayışlarda profilin önüne DT (diş karşısında diş) ya da DG (diş karşısında boşluk) eklenir. Açık uçlu kayışın sonuna M, ek yapılarak kapatılmış kayışın sonuna V gelir. Kasnaklar da benzer yazılır: P30 - AT20 - 50 = 30 dişli, AT20 profilli, 50 mm genişliğe uygun kasnak.
Karıştırmayın: Bazı üreticilerin ATP gibi yüksek güç profilleri AT ile aynı şey değildir; ayrı bir profil olarak ele alınmalıdır.
Not: ISO 17396'daki kuvvet değerleri poliüretan gövde ve ince çelik kord için geçerlidir. Aramid ya da cam elyaf kordlu ürünlerde taşıma değerleri üreticiden ayrıca alınmalıdır.
Sık sorulan sorular
T5 kayış AT5 kasnakta çalışır mı?
Hayır. Hatve aynı olsa da diş açısı (40° ve 50°) ve diş formu farklıdır; diş kasnağa düzgün oturmaz.
AT kayış neden daha kalın?
AT dişleri daha büyük ve rijittir; kayışın sırt kalınlığı da çoğu ölçüde daha fazladır. Bu yapı yük altında esnemeyi azaltır.
T10 ile AT10 aynı genişliklerde bulunur mu?
Evet. Standart genişlikler ikisinde de 16, 25, 32 ve 50 mm'dir.
İlgili içerikler